ต้นทุนการผลิต (Manufacturing Cost) มีอะไรบ้าง สำคัญต่อธุรกิจยังไง?

ในโลกอุตสาหกรรมการผลิต มีคำถามหนึ่งที่เจ้าของโรงงานและผู้ประกอบการทุกคนต้องตอบให้ได้ นั่นคือ “เราใช้เงินไปเท่าไหร่กว่าจะได้สินค้าหนึ่งชิ้น?” คำตอบของคำถามนั้นคือ “ต้นทุนการผลิต” ซึ่งเป็นมากกว่าแค่ค่าวัตถุดิบหรือค่าแรงงาน เพราะยังมีค่าใช้จ่ายอีกหลายส่วนที่หลายคนมักมองข้าม และนั่นคือจุดที่ทำให้กำไรหายไปโดยไม่รู้ตัว วันนี้ BidMyAsset จะพาคุณมาทำความเข้าใจว่าต้นทุนการผลิต มีอะไรบ้าง พร้อมวิธีคำนวณต้นทุน และทำไมการรู้จักต้นทุนอย่างถ่องแท้จึงเป็นเรื่องที่คนทำธุรกิจต้องเข้าใจอย่างถ่องแท้ 

ต้นทุนการผลิต (Manufacturing Cost) คืออะไร?

“ต้นทุนการผลิต” คือ ค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่เกิดขึ้นในกระบวนการผลิตสินค้า ตั้งแต่การจัดหาวัตถุดิบ การใช้แรงงาน ไปจนถึงค่าใช้จ่ายทางอ้อมต่างๆ ที่เกิดขึ้นภายในโรงงาน โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ได้สินค้าสำเร็จรูปที่มีคุณภาพตามที่ลูกค้าต้องการ สิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจคือ “ต้นทุนการผลิต” ไม่ได้หมายถึงเฉพาะค่าวัตถุดิบเพียงอย่างเดียว แต่ครอบคลุมทุกค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการผลิตทั้งหมด เมื่อรู้ต้นทุนที่แท้จริงแล้ว ธุรกิจจึงสามารถตั้งราคาขายได้อย่างเหมาะสม ไม่ขายขาดทุนโดยไม่รู้ตัว และยังวางแผนเพิ่มกำไรได้อย่างมีทิศทางมากขึ้น 

ต้นทุนการผลิต มีอะไรบ้าง?

1. ต้นทุนวัตถุดิบทางตรง (Direct Material Cost) 

คือค่าใช้จ่ายของวัสดุหลักที่ถูกนำมาใช้ในกระบวนการผลิตโดยตรง และสามารถระบุได้ชัดเจนว่าเป็นส่วนประกอบของสินค้าชนิดนั้น เช่น โรงงานผลิตขวดพลาสติกจะมีต้นทุนวัตถุดิบหลักคือเม็ดพลาสติก โรงงานผลิตเสื้อผ้ามีต้นทุนจากผ้าและด้าย หรือโรงงานผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ที่ใช้เหล็กและอลูมิเนียมเป็นวัตถุดิบหลัก

โดยทั่วไปในอุตสาหกรรมการผลิตและแปรรูปชิ้นส่วน ต้นทุนวัตถุดิบทางตรงมักคิดเป็น 30 ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ของต้นทุนการผลิตทั้งหมด ขึ้นอยู่กับประเภทและลักษณะของสินค้า แต่ส่วนใหญ่แล้ววัสดุเหล่านี้ถือเป็นต้นทุนที่สามารถคำนวณได้โดยตรง เพราะมักใช้ในปริมาณคงที่ตามสูตรหรือแบบแผนการผลิตที่กำหนด

2. ต้นทุนแรงงานทางตรง (Direct Labor Cost) 

คือค่าจ้างและค่าตอบแทนของพนักงานที่ทำงานในสายการผลิตโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นพนักงานประกอบชิ้นส่วน ผู้ควบคุมเครื่องจักร หรือช่างที่ดูแลกระบวนการแปรรูปวัตถุดิบ ต้นทุนด้านแรงงานมักจะเกี่ยวข้องกับเวลาที่ใช้ในการผลิต และอาจมีผล กระทบจากปริมาณการผลิตที่เปลี่ยนแปลงไป รวมถึงค่าล่วงเวลาที่เกิดจากงานผลิตด้วย 

3. ค่าโสหุ้ย (Manufacturing Overhead) 

ค่าโสหุ้ย คือ ค่าใช้จ่ายทางอ้อมทั้งหมดที่เกิดขึ้นในกระบวนการผลิต แต่ไม่สามารถระบุได้โดยตรงว่าเป็นต้นทุนของสินค้าชิ้นใดชิ้นหนึ่งโดยเฉพาะ เป็นส่วนที่หลายธุรกิจมักลืมนับหรือประเมินต่ำกว่าความเป็นจริง เช่น ค่าพลังงาน ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าซ่อมบำรุงเครื่องจักร ค่าเช่าสถานที่ผลิต หรือค่าอุปกรณ์สำนักงาน เป็นต้น 

“ค่าโสหุ้ย” เป็นส่วนที่ต้องให้ความสำคัญมากเป็นพิเศษ เพราะถึงแม้จะดูเป็นค่าใช้จ่ายเล็กน้อยในแต่ละรายการ แต่เมื่อรวมกันแล้วอาจคิดเป็นสัดส่วนที่สูงกว่าที่คาดไว้มาก หากไม่นับรวมเข้าไปในต้นทุนการผลิต ก็อาจทำให้ตั้งราคาขายต่ำเกินไปและขาดทุนในระยะยาวได้ 

การคำนวณต้นทุนการผลิตของธุรกิจ

การคำนวณต้นทุนการผลิตมีหลายวิธี เช่น การคำนวณแบบต้นทุนเฉลี่ย การคำนวณแบบต้นทุนผันแปร และการคำนวณต้นทุนแบบเต็มต้นทุน ซึ่งสามารถเลือกใช้ให้เหมาะสมกับลักษณะธุรกิจและอุตสาหกรรม

ตัวอย่างสูตรคำนวณต้นทุนการผลิต

ต้นทุนการผลิต = วัตถุดิบทางตรง + แรงงานทางตรง + ค่าโสหุ้ย

ต้นทุนการผลิตสำคัญต่อธุรกิจอย่างไร?

การเข้าใจต้นทุนการผลิต ย่างถ่องแท้ส่งผลโดยตรงต่อการดำเนินธุรกิจในทุกมิติ ทั้งเพิ่มความสามารถในการแข่งขันและยังทำให้สามารถประมาณต้นทุนการผลิตได้อย่างแม่นยำ ดังนี้ 

• การตั้งราคาขายที่ถูกต้อง แน่นอนว่าหากไม่รู้ต้นทุนที่แท้จริงก็เสี่ยงที่จะตั้งราคาขายต่ำเกินไป จนขายดีแต่ขาดทุน หรือตั้งราคาสูงเกินไปจนสูญเสียลูกค้าให้คู่แข่ง 
• การวิเคราะห์กำไรและขาดทุน เมื่อรู้ต้นทุนต่อหน่วยชัดเจน ฝ่ายบริหารสามารถวิเคราะห์ได้ว่าสินค้าชนิดไหนทำกำไรได้ดีและควรเน้นผลิต หรือชนิดไหนควรปรับกระบวนการเพื่อลดต้นทุน
• การวางแผนลงทุนในเครื่องจักร หากคุณเข้าใจว่าค่าแรงงานหรือค่าโสหุ้ยสูงเกินไป ก็สามารถตัดสินใจได้ว่าคุ้มค่าหรือไม่ที่จะลงทุนซื้อเครื่องจักรใหม่เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนในระยะยาว
• การแข่งขันในตลาด ธุรกิจที่บริหารต้นทุนการผลิตได้ดีกว่าย่อมมีความยืดหยุ่นในการกำหนดราคา และมีโอกาสชนะการแข่งขันได้มากกว่า

แนวทางลดต้นทุนการผลิตอย่างมีประสิทธิภาพ

การลดต้นทุนไม่ได้หมายถึงการลดคุณภาพสินค้า แต่คือการบริหารทรัพยากรให้คุ้มค่าที่สุด แนวทางที่นิยมใช้ในอุตสาหกรรมการผลิตมี ดังนี้

• เจรจาต่อรองราคาวัตถุดิบ การสั่งซื้อในปริมาณมากหรือการสร้างสัมพันธ์ระยะยาวกับซัพพลายเออร์ช่วยลดต้นทุนวัตถุดิบได้อย่างมีนัยสำคัญ
• บำรุงรักษาเครื่องจักรอย่างสม่ำเสมอ การดูแลเครื่องจักรตามแผน Preventive Maintenance ช่วยลดการหยุดเครื่องกะทันหัน ลดของเสียในกระบวนการ และยืดอายุการใช้งานของเครื่อง
• นำเทคโนโลยีเข้ามาช่วย การใช้เครื่องจักรอัตโนมัติหรือเครื่อง CNC Machine แทนแรงงานทางตรงในบางขั้นตอนช่วยเพิ่มความแม่นยำและลดของเสียได้

• ควบคุมค่าโสหุ้ย การติดตามค่าไฟและค่าสาธารณูปโภคอย่างสม่ำเสมอ รวมถึงการจัดการสต็อกวัสดุสิ้นเปลืองให้พอดีกับการใช้งาน ช่วยลด ค่าโสหุ้ย ได้มากกว่าที่คิด

“ต้นทุนการผลิต” คือรากฐานของการบริหารธุรกิจการผลิตที่ดี การรู้ว่าต้นทุนการผลิตมีอะไรบ้าง ทั้งวัตถุดิบทางตรง แรงงานทางตรง และค่าโสหุ้ย จะช่วยให้เจ้าของธุรกิจตั้งราคาได้เหมาะสม วางแผนได้แม่นยำ และแข่งขันได้อย่างมีประสิทธิภาพ การมองข้ามต้นทุนส่วนใดส่วนหนึ่งอาจส่งผลให้ธุรกิจเสียหายได้โดยไม่รู้ตัว 

หนึ่งในวิธีลดต้นทุนการผลิตที่ได้ผลจริงคือการลงทุนในเครื่องจักรที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้นในราคาที่คุ้มค่า หากคุณกำลังมองหาเครื่องจักรโรงงานมือสองคุณภาพดี BidMyAsset คือแพลตฟอร์มซื้อขายและประมูลเครื่องจักรโรงงานที่น่าสนใจ ทุกเครื่องผ่านการตรวจสอบมาตรฐานจากช่างมืออาชีพจากโรงงานประเทศญี่ปุ่น ให้คุณมั่นใจได้ทั้งในด้านคุณภาพและความคุ้มค่า